The Bodhisatta as a Peacock (Gijjha Jataka)

ဂဠုန်ဗြဟ္မာ မင်းမြတ်၏ ဇာတ်တော်

ရှေးရှေးအခါက တောအုပ်ကြီးတစ်အုပ်အလယ်၊ မဟာတောအုပ်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ကျယ်ဝန်းလှသော ရေကန်ကြီးတစ်ကန် ရှိလေသည်။ ထိုရေကန်ကြီး၏ ဘေးပတ်လည်တွင် သစ်ပင်ကြီးငယ်ပေါင်းများစွာ ပေါက်ရောက်လျက်၊ အသီးအပွင့်တို့ဖြင့် စိမ်းလန်းစိုပြေကာ၊ နွေဦးကာလ၏ တောက်ပသော နေရောင်ခြည်အောက်တွင် ရောင်စုံငှက်တို့၏ တွန်ကြူးသံများက စည်ကားလျက်ရှိသည်။ ထိုရေကန်ကြီး၏ ကမ်းပါးအနီးတွင် ကျက်စားလေ့ရှိသော ကြက်တပ်ကြီးတစ်ကောင် ရှိ၏။ ထိုကြက်တပ်ကြီးကား မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်၏ မဟာကရုဏာကို ဆောင်ယူလာသော မင်းမြတ်တစ်ပါး ဖြစ်လေသည်။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်သည် ထိုဘဝက ကြက်တပ်မင်းအဖြစ် သန့်စင်သော ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပြည့်စုံလျက်၊ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာဟူသော ဗြဟ္မဝိဟာရလေးပါးကို အမြဲအကျင့်ကျင့်တော်မူလျက်၊ အခြားသော သတ္တဝါတို့အပေါ် ညှာတာသနားတတ်သော သဘောရှိတော်မူ၏။

ထိုအချိန်တွင် အနီးအနားရှိ တောအုပ်များတွင် ကြက်တပ်အုပ်ကြီးတစ်အုပ် နေထိုင်လျက် ရှိ၏။ ထိုအုပ်တွင် အများအားဖြင့် ကြက်တပ်အမများ နှင့် သားငယ်များ ပါဝင်ကြပြီး၊ ဦးစီးကား အလွန်ခေါင်းမာပြီး အတ္တကြီးသော ကြက်တပ်အထီးတစ်ကောင် ဖြစ်လေသည်။ ထိုကြက်တပ်အထီးသည် မိမိကိုယ်ကို အလွန်တန်ဖိုးထားတတ်ပြီး၊ အခြားသော ကြက်တပ်များအား အထင်သေးတတ်၏။ တစ်နေ့သောအခါ၊ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းတွင် မီးတောင်တစ်လုံး ပေါက်ကွဲ၍ မီးခိုးများ လေထဲတွင် ပျံ့နှံ့လာ၏။ လေသည် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခတ်လာပြီး၊ မီးခိုးများက ထိုကြက်တပ်အုပ်ကြီး၏ နေထိုင်ရာ တောအုပ်ကို ပတ်လည်ဝန်းရံလျက် ရှိလေသည်။ မီးခိုးများကြောင့် အသက်ရှူမဝဘဲ၊ အလွန်ပူပြင်းလာသဖြင့် ကြက်တပ်အုပ်ကြီးသည် အထိတ်တလန့်ဖြစ်ကာ ထွက်ပေါက်ကို ရှာဖွေကြလေသည်။

ကြက်တပ်အထီးခေါင်းမာကြီးကမူကား၊ မိမိ၏ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အာဏာကို စွန့်လွှတ်ရမည်ကို မလိုလား၍၊ မီးခိုးများကြားမှ မထွက်ခွာဘဲ မိမိ၏ သားငယ်များနှင့် အမများကို အတင်းအကြပ်နေခိုင်းလေသည်။ “ငါ့စကားကို နာကြ။ ငါ့ထက်ပို၍ အသိဉာဏ်ရှိသော သူ မရှိ။ ငါ့ကို ယုံကြည်ကြ။ ငါတို့ဒီနေရာမှာပဲ နေရမယ်” ဟု အော်ဟစ်၏။ သို့သော် မီးခိုးများကား ပိုမိုထူထပ်လာပြီး၊ လေသည်လည်း ပိုမိုပူပြင်းလာလေသည်။ သားငယ်များကမူ အလွန်ကြောက်ရွံ့ကာ ငိုယိုကြ၏။ အမများကလည်း အထီးကို တောင်းပန်ကြလေသည်။ “အရှင်… ကျွန်မတို့ဒီမှာ မနေနိုင်တော့ပါဘူး။ အသက်ရှူမဝတော့ဘူး။ ထွက်သွားဖို့ ခွင့်ပြုတော်မူပါ” ဟု တောင်းပန်ကြ၏။ သို့သော် ခေါင်းမာသော အထီးကမူ “မင်းတို့က အားနည်းလွန်းလို့ပါကွာ။ ငါကတော့ ဘာမှမဖြစ်ဘူး။ ထွက်သွားရင် ငါ့ဂုဏ်သိက္ခာပျက်စီးမှာပေါ့” ဟု မာန်တက်နေလေသည်။

ထိုစဉ်တွင် မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော် ရောက်ရှိလာလေသည်။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား အလွန်တင့်တယ်လှသော မီးခိုးရောင် အမွေးအတောင်များနှင့် ပြည့်စုံလျက်၊ တောက်ပသော မျက်လုံးများက မေတ္တာရိပ်များဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရှိလေသည်။ ထိုသတင်းကို ကြားသိတော်မူ၍ ကယ်တင်ရန် ရောက်လာခြင်း ဖြစ်လေသည်။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်က ထိုကြက်တပ်အုပ်ကြီးကို မြင်တော်မူလျှင် အလွန်သနားတော်မူ၏။ ထို့နောက် မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်သည် အနီးရှိ ရေကန်ကြီးဆီသို့ ဦးတည်ကာ၊ မီးခိုးများကြားမှ ထွက်ပေါက်ကို ရှာဖွေနေသော ကြက်တပ်အုပ်ကြီးကို ခေါ်ဆောင်ရန် ကြိုးစားလေသည်။ “အို… အဆွေမျိုးတို့၊ အလောတကြီး မနေကြနှင့်။ ငါ့ကို လိုက်ခဲ့ကြ။ ရှေ့မှ ရေကန်ကြီးတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုရေကန်ကြီးတွင် အအေးဓာတ်ရှိ၍၊ မီးခိုးများမှ ကင်းဝေးနိုင်သည်။” ဟု အော်ဟစ်၏။

သို့သော် ခေါင်းမာသော ကြက်တပ်အထီးကမူ ထိုဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို မယုံကြည်ဘဲ၊ “သင်က မည်သူနည်း။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိစ္စကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလို။ ငါတို့၏ ခေါင်းဆောင်က ဤတွင် နေခိုင်းသည်” ဟု ပြန်လည်ပြောဆို၏။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်က ထိုအထီး၏ အပြုအမူကို မြင်တော်မူလျှင် အလွန်စိတ်မကောင်းဖြစ်တော်မူ၏။ “အို… အဆွေမျိုးတို့၊ အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့ခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များသည်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အလွန်အထင်ကြီးနေခြင်းသည်လည်း အဖျက်အမှောင့် ဖြစ်စေတတ်သည်။ အမှန်တရားကို လက်ခံရန် အသင့်မဖြစ်လျှင်၊ မီးလောင်ပြင်မှာပင် နစ်မြှုပ်ရလိမ့်မည်။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုစဉ်တွင် မီးခိုးများကား လုံးဝဖုံးလွှမ်းသွားပြီး၊ မီးတောက်များက ထိုကြက်တပ်အုပ်ကြီးကို ဝန်းရံလျက် ရှိလေသည်။ အထီးခေါင်းမာကြီးကား နောင်တရသော်လည်း ထွက်ပေါက်ကို မရှာတတ်တော့ပေ။ သူ့သားသမီးများနှင့် အမများကား အလွန်ကြောက်ရွံ့လျက် အကူအညီတောင်းကြ၏။ ထိုအခါ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား အလွန်စိတ်မကောင်းဖြစ်တော်မူ၍၊ မိမိ၏ အသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ၊ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ မီးခိုးများကြားထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ၊ မိမိ၏ ရင်ဘတ်နှင့် တောင်ပံများကို ဖြန့်ခင်းလျက်၊ အထီးခေါင်းမာကြီးနှင့် သူ၏ မိသားစုကို ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားလေသည်။ သူ၏ အမွေးအတောင်များသည် အလွန်ပူပြင်းသော်လည်း၊ သတ္တဝါတို့အပေါ် ထားသော မေတ္တာကရုဏာကြောင့် ခံနိုင်ရည်ရှိတော်မူ၏။

“အို… အဆွေမျိုးတို့၊ ငါ့ကို ယုံကြည်၍ လိုက်ခဲ့ကြ။ ငါ့ကို ကိုင်စွဲကြ။ ငါသည် သင်တို့ကို အန္တရာယ်မှ ကယ်တင်မည်” ဟု အော်ဟစ်၏။ အထီးခေါင်းမာကြီးကား မိမိ၏ အမှားကို သိမြင်သော်လည်း မည်သို့မျှ မတတ်နိုင်တော့ပေ။ သူ၏ မိသားစုကား ကြောက်ရွံ့စွာဖြင့် ဗောဓိသတ်လောင်းတော်၏ အမွေးအတောင်များကို ကိုင်စွဲကြ၏။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပရိသတ်ကို ကာကွယ်လျက်၊ မီးခိုးများကြားမှ ထွက်ပေါက်ကို ရှာဖွေ၍ ရေကန်ကြီးဆီသို့ ပျံသန်းသွားလေသည်။ ထိုရေကန်ကြီး၏ အအေးဓာတ်က သူတို့ကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။ အထီးခေါင်းမာကြီးနှင့် သူ၏ မိသားစုကား အသက်ဘေးမှ ကင်းလွတ်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဗောဓိသတ်လောင်းတော်၏ အမွေးအတောင်များကား မီးခိုးကြောင့် ပျက်စီးသွားလေသည်။

ထိုအခါ အထီးခေါင်းမာကြီးကား မိမိ၏ အမှားကို နောင်တရ၍ ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကို တောင်းပန်လေသည်။ “အရှင်… ကျွန်ုပ်၏ အမှားကို ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။ ကျွန်ုပ်၏ မာနနှင့် အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ မိသားစုကို အန္တရာယ်ကျရောက်စေခဲ့သည်။ သို့သော် အရှင်ကား မိမိ၏ အသက်ကို ပဓာနမထားဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်ကား အရှင်၏ ကရုဏာတော်ကို အမြဲအမှတ်ရနေပါမည်” ဟု säga၏။ မြတ်ဗောဓိသတ်လောင်းတော်ကား သနားတော်မူ၍ “အို… အဆွေမျိုးတို့၊ အတ္တကို စွန့်လွှတ်၍ သူတစ်ပါးကို ကူညီခြင်းသည်သာ အမှန်တရား ဖြစ်သည်။ မိမိကိုယ်ကို အလွန်အထင်ကြီးခြင်းသည် ဘေးအန္တရာယ်ကိုသာ ဖိတ်ခေါ်တတ်သည်။ အသိဉာဏ်ကို အမြဲအသုံးချကြကုန်” ဟု မိန့်တော်မူလျက်၊ ကောင်းကင်သို့ ပျံသန်းကြွသွားတော်မူ၏။ ထိုနေ့မှစ၍ အထီးခေါင်းမာကြီးကား မိမိ၏ အပြုအမူကို ပြင်ဆင်၍ အခြားသော သတ္တဝါတို့အပေါ် သနားကြင်နာတတ်သော သဘောကို ပိုမိုကျင့်သုံးလေသည်။